Psychoterapia

Dla kogo jest psychoterapia?

Najlepiej byłoby aby każda osoba z depresją przeszła terapię, ponieważ zapewnia ona specjalistyczne wsparcie, pomaga w pokonaniu choroby i zapobiega nawrotom. Zazwyczaj jej efekty nie są tak szybkie jak w przypadku leczenia farmakologicznego, ale z drugiej strony trwają one dłużej. Dlatego leczenie farmakologiczne powinno zawsze być wspierane psychoterapią, a w przypadku łagodnej depresji może być to jedyna forma leczenia.

Skuteczność terapii

Terapia ma na celu pomóc osobie w zaktywizowaniu jej zasobów tzn. jej mocnych stron. Zazwyczaj psychoterapia błędnie kojarzy nam się z analizowaniem przeszłości (zwłaszcza dzieciństwa). Oczywiście znalezienie źródeł naszych trudności może być przydatne, ale nie zawsze jest to konieczne i w dużej mierze zależy od podejścia terapeutycznego. Warto wiedzieć, że skuteczność niektórych rodzajów terapii jest potwierdzona naukowo. Bezpieczna relacja terapeuta-pacjent, rozpoznanie destruktywnych / pesymistycznych myśli oraz wypracowanie zdrowych zachowań redukujących stres, znacznie polepsza jakość życia osoby.


Ważne

Nie zawsze możemy sprawić, że nasz problem zniknie, ale możemy zmienić sposób myślenia o nim, a dzięki temu odczuwane emocje. Udowodnione jest również, że dzięki terapii wytwarzają się nowe połączenia w mózgu oraz zmniejsza się aktywizacja przysadki mózgowej (narządu odpowiedzialnego za reakcje stresowe)1.


Rodzaje terapii

Istnieją różne formy oraz podejścia (szkoły) terapeutyczne. To jaka metoda byłaby dla Ciebie najlepsza zależy od Twojej osobowości i przyczyn depresji. Obecne dowody naukowe pokazują, że w leczeniu depresji i lęku dużą skuteczność ma podejście poznawczo-behawioralne 2. Nie oznacza to jednak, że jest ono rekomendowane w każdym przypadku. Czasami skuteczniejsza może okazać się np. terapia systemowa lub psychodynamiczna. Najważniejsze jest, abyś czuła się ze swoim terapeutą swobodnie i bezpiecznie. Czasami niestety znalezienie odpowiedniego specjalisty wymaga czasu i prób. Pamiętaj, że z terapii możesz w każdej chwili zrezygnować, ale bądź również przygotowana, że w jej trakcie pojawiać się będą lepsze i gorsze momenty. Oprócz terapii indywidualnej istnieje również terapia grupowa oraz terapia par. Ta ostatnia może o tyle okazać się skuteczna, że pojawienie się dziecka zmienia relację między partnerami, a dodatkowe problemy w związku mogą przyczyniać się do pogłębienia depresji.

Koszty

Psychoterapię możemy odbyć w gabinecie prywatnym, co wiąże się z pewnymi kosztami (ale zazwyczaj możemy ją rozpocząć natychmiast) lub bezpłatnie w ramach NFZ oraz w fundacjach i stowarzyszeniach (choć często wiąże się to z czasem oczekiwania na miejsce). Wszystko zależy jednak od konkretnej placówki, dlatego warto szukać różnych możliwości. W niektórych miejscach nie prowadzi się psychoterapii, ale możliwe są konsultacje z psychologiem (wtedy spotkania są rzadsze niż w przypadku terapii):

  • Poradnie Zdrowia Psychicznego (bezpłatne) - Na psychoterapię często obowiązują kolejki, ale wszystko zależy od konkretnej placówki. Nie ma w nich rejonizacji tzn. że jeśli w Twojej okolicy jest kilka Poradni, warto zadzwonić do kilku miejsc i zapytać o terminy. O ile do psychiatry nie potrzeba skierowania, to do psychoterapeuty jest ono konieczne — może je wystawić lekarz rodzinny lub psychiatra.
  • Ośrodki Interwencji Kryzysowej (bezpłatne) - Prowadzą porady psychologiczne oraz interwencje kryzysowe (zazwyczaj cykl kilku spotkań).
  • Miejskie Ośrodki Pomocy Społecznej (bezpłatne) - Prowadzą konsultacje psychologiczne dla osób z zaburzeniami psychicznymi, a także ich członków rodziny.
  • Powiatowe Centra Pomocy Rodzinie (bezpłatne) - Prowadzą konsultacje psychologiczne dla osób z trudnościami emocjonalnymi.
  • Poradnie Pedagogiczno-Psychologiczne (bezpłatne) - W niektórych miejscach dostępna jest psychoterapia dla rodziców (głównie rodziców dzieci szkolnych). W innych jedynie konsultacje psychologiczne.
  • Fundacje i stowarzyszenia (zazwyczaj bezpłatne) - O ile w dużych miastach istnieje dużo organizacji pozarządowych, to w mniejszych miejscowościach jest ich zdecydowanie mniej. Często organizacje te oferują pomoc osobom z konkretnym problemem.
  • Organizacje przykościelne (zazwyczaj bezpłatne lub niskopłatne) - Często przy diecezjach prowadzone są poradnie rodzinne. Zazwyczaj nie trzeba być osobą wierzącą, aby otrzymać tam wsparcie.
  • Prywatny gabinet (płatne) - Zazwyczaj koszt jednej sesji to ok. 80 - 140 zł. Dużą zaletą jest to, że w tych miejscach raczej nie ma kolejek.

Dokładne adresy i numery telefonu bezpłatnych instytucji, które są dostępne w Twojej miejscowości, znajdziesz na stronie: https://liniawsparcia.pl/placowki/.

Jeśli przez chorobę ciężko jest Ci telefonować i dowiadywać się, gdzie możesz otrzymać pomoc, poproś partnera lub inną osobę, aby zrobiła to w Twoim imieniu.

Jeśli w bezpłatnych placówkach są długie kolejki, a wiesz, że cykliczna psychoterapia w prywatnym gabinecie nie jest dla Ciebie osiągalna finansowo, rozważ pójście na jedno spotkanie, za które zapłacisz. Na zdrowiu nie warto oszczędzać. Nie myśl o dalszych wydatkach, tylko o kosztach jednej wizyty. Na pierwszym spotkaniu możesz stworzyć z terapeutą plan działania oraz przedyskutować inne możliwości leczenia. Terapeuta może wiedzieć, czy gdzieś w okolicy prowadzone są grupy wsparcia lub działają miejsca, w których oferowana jest bezpłatna pomoc osobom w kryzysie.

Ważne

Nie zwlekaj z szukaniem pomocy! Twoje zdrowie jest ważne nie tylko ze względu na Ciebie, ale również ze względu na Twoją rodzinę. Niepodjęcie leczenia prawdopodobnie będzie oznaczać, że będziecie cierpieć dłużej.

  1. Pittman, C. M. i Karle, E. M. (2015). Rewire your anxious brain: How to use the neuroscience of fear to end anxiety, panic, and worry. New Harbinger Publications. 

  2. Tolin, D. F. (2010). Is cognitive–behavioral therapy more effective than other therapies?: A meta-analytic review. Clinical psychology review, 30(6), 710-720.